piątek, 30 listopada 2012

Muzyk: portret artysty z czasów miałkości



Przez większą część życia nie był kimś, kim warto być bardziej, niż nie być tym, kim jest się teraz, a i już wtedy pewne jego działania stanowiły zapowiedź, wręcz wielce prawdopodobną prognozę przyszłego sukcesu – co możliwe, ale też spektakularną nonszalancję i bezpruderyjną pewność siebie – co udowodnione, bowiem jeszcze jako Adalbert Hamilton Tortoise III Jr – i tak wszyscy wołali na niego Johnny – okazał się nie w ciemię bity, gdyż zrazu, gdy przyłapali go in flagranti jak ruchał w dupę pedała, zapierał się – że co?; że przecież właśnie wali konia. To było wtedy.
Potem, po latach, w pewien jesienny dzień, jak można z dużą pewnością założyć – raczej dżdżysty, szacowne grono krytyków New Musical Express odziane jak przystało, w wyglansowane, że mucha nie siada, półbuciki od stylisty, co smaruje wargi capim mleczkiem, stwierdziło podczas podsumowującego ostatnie dziesięciolecie rankingu topów, że tak, i że co do niego to się mylili.
Wszystko zaczęło się raczej niewinnie w mokrym Leeds albo Sheffield, czy gdzie bądź indziej w połowie drogi między starym Yorkshire a trochę młodszą Szkocją w jednym z tych – tak tych! - miejsc przestających nasiąkać deszczem tylko przez przypadek. Być może ów cichy, płynący z wnętrza Id skrytego w skorupce Ego, szept „Destyluj... destyluj...” stale narastał rozwibrowaną amplitudą już od urodzenia, ale wybrzmiał apoteozą samotności w momencie, gdy sadząc poranny stolec usłyszał jak za niedomykającymi się drzwiami z dykty ona powiedziała, że „nie”, a on odpowiedział, że „tak, że rączy to i po błocie pójdzie”, ona znów powiedziała, że „nie”, a potem był już tylko głośny płacz. Być może zbiegło się to z chwilą, gdy przypadkiem błądząc wzrokiem po obłażącej lamperii zauważył pod toaletką spowite kłębami kurzu, przerdzewiałe już nieco nożyczki, którymi od czasu do czasu, ale od dawna już nie, podstrzygała kręcone włosy, potem resztkę goliła, by w końcu mu dać, co kiedyś bywało pięknym upamiętnieniem lekkiego pęknięcia, kilku kropel krwi i garści łez lśniących jak diamenty. Zaszlochał, zaś wzorzec smutku i kształt rozpaczy trwałym konturem wyrył się w nim jak niezamazywalne nigdy piętno, które z czasem wydestylował z kakofonii dźwięków w, początkowo kanonadę siermiężnych riffów, później garść ni to polemik, ni plagiatów, a wreszcie ubrał w magnum opus, zaaranżowane z przepychem na orkiestrę dętą i klawikord wymownie milczące przez bitą godzinę udręki otwartych czakramów parujących bólem. Gawiedź nie zrozumiała, krytycy docenili, ale nim wypełniła sie przestrzeń dziesięciu lat twórczego przysiadania fałdów w pocie czoła, owa dekada potraktowana przez nas w ostatnim zdaniu tyleż lakonicznie, co nieuczciwie, po prostu sięgnął po gitarę i założył zespół, właściwie projekt o nazwie jakiejś tam poprzedzonej dobitnym przedrostkiem „the”. Grał w nim sam - nie słyszał go nikt.
Początki był trudne, ale Johnny dzięki wrodzonej charyzmie podprawionej obficie melancholią maślanego wejrzenia oczu zawsze tak błyszczących i hardości nieugiętego trwania w biznesowej zasadzie zaabsorbowanej od ojca pijaka – pana „Lubię po błocie, stara!” – a mówiącej „Dobry marketing to pół sukcesu”, szybko zyskał lokalny rozgłos, masę splendoru i kilka tuzinów dziewcząt złaknionych dwustronnych i częstych transakcji barterowych, które śmiało możemy określić następująco – szczypta wzruszeń za dojenie, chociaż wolałby w kakao. Wenę czerpał z życia raczej swego jedynego, z onych chwil tkanych bólem przeważnie tępym, a tak celnie obnażonym przez terapeutkę za pomocą niby niewinnego pytania „Co ciebie najbardziej wzrusza Johnny?”, na które bez zastanowienia odpowiedział „Najbardziej mnie wzrusza gdy płaczę”. Postawioną trafnie diagnozę – nabyty werteryzm i syndrom Piotrusia Pana - przekuwał nieustannie i śmiało na sukces jedynie intelektualny, plątaniną słów o dźwiękach, które już, już, jak zapewniał, są właśnie w końcowej fazie destylacji z nieokiełznanej furii w skromną nutkę eolskiej harfy brzmiącą podobnież jak słowicze trele, ale na wszelkie prośby złaknionych ptasiego mleczka wielbicielek, o próbkę, sample, czy chociaż demo w najniższym bitrejcie, tego, nad czym właśnie przysiada, chwytał za gitarę i serwował chropowatą wersję zgranych milion razy przy ognisku i kiełbasie „Schodów do nieba.” Pomagało mu to rzecz jasna zamaczać często, ale zawsze od zakrystii, i w ciepłych bamboszach, przed telewizorem oczekiwać na splendor, który był tuż za rogiem robotniczej dzielnicy tej dziury w połowie drogi między Szkocją, a Yorkshire.
Z wrodzoną miękkością gestów podczas erudycyjnych wieczorów spędzanych, z chłonną sztuki i zadętą artystowsko młodzieżą, w modnym i przytulnym „Garageu Incrp.”, próbował eklektycznymi słowy łączyć wszystko ze wszystkim, dokonując syntezy wielowarstwowej struktury rocka począwszy od Chucka Berry i Jerry Lee Lewisa, poprzez późnych Stonesów, wczesnych Zeppelinów przepuszczonych przez antydźwięki, prawie drony, wieńczącego drugi longplay The Velvet Underground „Sister Ray”, w kierunku samplowanego rapu Beastie Boys będącego finalnie jedynie dwudźwiękiem zarówno post jak i protorockowym, raczej poza, a jednak w mainstreamie próbującym osiąść z łagodnym plaśnięciem sera Brie na świeżym croissancie oprószonym z wierzchu solą. To się nie udało, ale upragniony sukces wkroczył w oczekujące go życie przez owe niedomknięte drzwi z dykty w najmniej spodziewanym momencie, zastając artystę, niby ta prawena, znów na klopie, ale nie podczas jednej z dziennych faz cyklicznego zrzucania balastu, a podczas lubieżnych czynności dokonywanych za pomocą maminego mleczka do demakijażu marki Max Factor, które rozsmarowywał na dłoniach; a był on, sukces, wieszczony zawadiackim smsem o treści: „Tak, będziesz na tym bestoffie...”. No i był. Nie jako gwiazda na razie, a jako krytyk, orator opatrujący całość słowem wstępu omyłkowo - bo było to amatorskie nagranie sprokurowane przez osiedlowy dom kultury – umieszczonym nie jako pierwszy, lecz ostatni track na tłoczonym w NeoBurningRom cidi dedykowany ze względu na zawartość raczej nikomu, no ewentualnie głuchym.
Sukces rozleniwił Johnny’ego na parę długich miesięcy spędzonych głównie na odcinaniu kuponów od sławy. Wciąż bywał w „Garageu Incrp.”, choć spowijał go jakby cichy woal smutku, może zadumy przerywanej jedynie potakującym ruchem głowy, którym potwierdzał, że tak, można mu postawić drinka. Pił dużo i na umór, a pewien wiarygodny młodzian bezwąsy, co zwykł był mawiać „Jasne, że go znam. Trochę, a właściwie to ze słyszenia...”, rozpuszczał co i rusz wieści, że Adalbert Hamilton intensywnie i jakby w amoku pracuje, nieustannie coś notując w bordowym kajeciku o sztywnej okładce, rozpisując strukturę riffu riffów, überriffu, tak intensywnie i bardzo, że cała para dwudziestoośmioletnich mięśni osiada w sukcesywnie nawarstwiających się odciskach, pono żółtych i ohydnych, jego dotąd tak miękkiej dłoni, bowiem za długo i zbyt namiętnie męczy nie tyle gryf wysłużonego Stratocastera, na którym podobno ostał się jeszcze jeden nieśmiały odcisk serdecznego palca lewej ręki Claptona, co żółty jednorazowy długopis marki BiC.
W połowie marca Johnny wszedł do studia nagraniowego raz, ale z impetem, komponując, aranżując i wreszcie nagrywając swoje zarazem jedyne działo, jak i magnum opus, zaaranżowaną z przepychem na strażacką orkiestrę dętą i klawikord, bitą godzinę ciszy tak wymownej.

piątek, 9 listopada 2012

Mucha



Urodził się był kiedyś tam w roku tym lub owym, ale jeszcze za komuny. Postać zupełnie niecharakterystyczna, wyłuskująca siebie z tłumu przeciętności jedynie jednolitą – to podobno cecha socjopatów – linią czarnych brwi oraz oczami łyskającymi nieustannie dziwną emocją, dla wielu z pewnością onczas nie identyfikowalną; a były te jego oczy pokryte czymś głęboko wypolerowanym, jakby warstewką wysokogatunkowego, bardzo cienkiego szkła.
Już potem, gdy to się stało, objawił się światu całkiem szybciutko, za pomocą niekompletnej notatki nabazgranej odręcznie na wyrwanych z zeszytu kartach, ni to obraz ni cień ledwie pewnych zdarzeń.
Oto wspomniane zapiski:

***

„Musi zamilknąć ból, który w sobie noszę – myśl gwałtownie wybudziła mnie z lekkiej drzemki, która przydarzyła się podczas posiłku spożywanego przy drewnianym, kuchennym stole, mocno naznaczonym tysiącem rżnięć chleba naszego powszedniego. Mrugnąłem ledwie raz, a potem? Potem już do mnie dotarło, objawiło się. Przy lufciku, na ścianie wisiała upięta w strąki cebula. Czerwona i pękata splotami grubych warkoczy miała w sobie zarówno ciężar, jak i obfity powab pociągnięć pędzla z obrazów La Rochy. Usiadła na niej mucha i kocimi ruchami tarła odnóżem o odnóże strząsając z siebie wszechświaty. Paralelizm losów i zapętlenie czasu zrozumiałem wtenczas kompleksowo, jakbym dostrzegł wszechwiedzę i bezmiar na dnie borgesowskiego alefa, który zawiera wszystkie punkty widzialne i niewidzialne, będące i nie-będące. Mój alef był bólem powtarzalnym od prawdopodobnie – zawsze, a, choć objawione wielokrotnie w zarysie, kształcie, a może i błysku, szczęście było abstrakcją nie skalaną empirią. Czułem pokrewieństwo z cierpiącym męki na górze Moab Mojżeszem, gdy ów już wiedział, że ziemi obiecanej pobłyskującej w oddali nigdy nie przeora dotykiem swej pięty.
Mucha wciąż strząsa z odnóży wszechświaty, jak kwietny pył lekkie i ulotne. To mała mucha – dla mnie. Jestem świadom istnienia siebie i jej. Co jednak z inną muchą na innej cebuli, która w tym właśnie momencie strząsa z odwłoka pył wielkości bilionów lat świetlnych, a w nim planety, galaktyki, miliard dwieście pięćdziesiąt osiem tysięcy czterystu trzydziestu ośmiu Chińczyków (a już pięć tysięcy ośmiuset osiemdziesięciu dziewięciu nowych wystawia łebki z łon matek...), prawie tyluż pijących tężec z Gangesu Hindusów, ogrom innych ludzi, pośród nich ja, a poza układem słonecznym Voyager, co nigdy aż po kres dni swoich nie przedrąży pyłu wersji wszechświata, w której dryfuje, a którą widzi mój osamotniony awatar alternatywny, w ciężkiej psychozie obserwujący inną muchę strząsającą z siebie inny wariant kosmosu. Wszystko kurczy się lub rozpręża, lub rozpręża i kurczy w nieskończonych wariantach mnie, cebuli i muchy stanowiących centrum aktualnych wydarzeń. Mucha w musza, ja w sobie, wszechświat we wszechświecie, a wszystko w czym?
A jeśli przenikające się, zawieszone pierwszy w drugim, drugi w trzecim, trzeci w czwartym, i tak dalej, i tak dalej, wszechświaty są – jak nadmienia w swych pracach (odnalezionych w roku 1783, w pewnej zapomnianej piwnicy w Weimarze przez zluteranizowanego Żyda Moshe Laibnitzsha, który następnie, pod wpływem odkrytych w gruzach – rękopisy były zamurowane w ścianie, której wieku nie udało się jeszcze ostatecznie ustalić – zwojów, wszedł w pełną sofizmatów polemikę z autorem, który nie dość, że żył ponad dwa tysiące lat wcześniej – co prawie pewne, to może nawet trwał w innej wersji wszechświata – co bardzo możliwe; polemika miała tytuł „Obh Spheres Yhwh’s bis Teüfels”.) perski myśliciel Ab Mustapha Ibn Muhammath – wiecznym teraz, do którego wersji mamy dostęp za pomocą sekretnego kodu będącego sześćdziesiątym szóstym określeniem... (NIECZYTELNY FRAGMENT NOTATKI – s.p.), które Mahomet zapisał na tkwiącej na pięć stóp w ziemi części świętego al – hadżar al – aswad, w Mekce, zaś alternatywną metodę dostępu do innych... (NIECZYTELNY FRAGMENT NOTATKI – s.p.)
Różne „jeśli” mnożą się podczas wnikania w niniejszą historię w tempie szalonym. Jeśli w innym pyle jestem już martwy, by w jeszcze innym stanowić ledwie zygotę dzielącą się w gorączce życia na dwie, cztery, osiem i kolejne geometrycznie postępujące wielkości? Podobnież Hume twierdził, że człowiek zawiera w sobie potencjalną sumę wszystkich doświadczeń przeszłości. Siebie widziałem od dawna w nim, człowieku strapionym, któren żółty od nikotyny, stary dziś i pomarszczony, onegdaj w wolnej od trosk jakichkolwiek febris vitae, upuścił z krzyża soku życia nie myśląc o bólu, co właśnie go stwarzał. Byłem nim i jestem, czuję go w sobie, widzę w cynicznie pełzającym po twarzy grymasie. Kim jeszcze jestem, byłem lub będę? Radzieckim naukowcem, urodzonym dnia tego i tego, przed wojną, któren po przemierzeniu rozklekotaną szalupą Morza Kaspijskiego z góry na dół, z prawej na lewo, a może i w odwrotnych kierunkach, zbudował wreszcie szałas, osiadł w nim, oszalał po raz pierwszy, z równania A + B = C wyliczył X, który okazał się dosadnie dowiedzioną różnicą pomiędzy Bogiem a Szatanem, oszalał po raz drugi by ze starego obrzyna palnąć sobie w otwarte usta. Rozmaite postaci majaczę w mojej świadomości, i Hiob, i Werter, i Werter będący Hiobem, i Hiob będący Werterem, a obaj drapią strupy na ciele, też duszy, szukając odpowiedzi na pytanie „Dlaczego?” a nawet „Czy potem?”, patrząc na odwieczną muchę strzepującą pył z odnóży; wreszcie Juliuszu Cezar i Brutus zamknięci w jednej istocie rozdzieranej bólem.
Mrugam drugi raz? Oszalałem? Co jeszcze? Co...

Milknie..."
(tu rękopis staje się zupełnie nieczytelny na skutek zabrudzenia lepką cieczą – s.p.)

***

W tydzień po nakreślonych tajemniczo w wyżej wymienionej notce faktach ostatecznych i, co ustalono ponad wszelką wątpliwość podczas sekcji zwłok, dokonanych - ona-nie-matka powiedziała mi, że to dlatego.
Wiem, że powód był inny.

Nowy Jork, 22 stycznia 2008
s.p.


Post Scriptum dodane wcześniej lub później, tam albo gdzieś indziej:
Pewien niedosyt w owej historii przedziwnej stanowi nieczytelny fragment notki zaczynający się słowem „Milknie...”. Chociaż tak mało jaskrawy, mocno zdewastowany lepką cieczą z umazanej żyletki, która oddała mu czerwień, dla mnie nie jest zagadką, nie wnosi też wielu nowych i istotnych szczegółów na temat życia człowieka będącego bohaterem niniejszej opowieści. Brzmi on:

”Milknie ból co na mnie i we mnie,
i jak szata Dejaniry tak piecze
od słońca wątroba, sęp
ją zżera nie znajdując końca”



Zapewniam, śmierć nie bolała bardzo, a dziś jest szczęśliwy. Skąd wiem, spytacie? Siedzę przy stole postukując długopisem o kartki, patrzę na odbłyski słońca grające feriami barw na rubinowym lakierze moich paznokci. Z dziewięćdziesiątego dziewiątego piętra apartamentowca obserwują Manhattan i szybę po której chodzi mucha i pocierając nóżką o nóżkę strząsa z siebie pyliste wszechświaty. Wierzę i czuję, że byłam kiedyś kimś innym. Są jeszcze dwa nieczytelne fragmenty rękopisu. Co w nich jest? Przecież wiecie.